Đại biểu Quốc hội: Nền kinh tế đang mất cân đối ở 3 lĩnh vực

Ông Trần Anh Tuấn cho rằng, nhập siêu, bội chi ngân sách và thiếu hụt vốn đầu tư là ba lĩnh vực mà nền kinh tế đang mất cân đối. 

Họp Quốc Hội 2/11

Sáng 2/11, Quốc hội tiếp tục bàn thảo về tình hình kinh tế – xã hội và ngân sách Nhà nước.

Nêu ý kiến đầu tiên, đại biểu Trần Anh Tuấn – Viện trưởng Viện nghiên cứu TP HCM, cho rằng nền kinh tế đang mất cân đối ở 3 khía cạnh. Thứ nhất, trong cán cân thương mại, nhập siêu 3 tỷ USD năm 2017 cho thấy khả năng cạnh tranh của mặt hàng trong nước chưa cao, đặc biệt là những mặt hàng đòi hỏi yếu tố khoa học công nghệ. 

Các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài đóng góp lớn về kim ngạch xuất khẩu, tuy nhiên khối FDI nhập nguyên vật liệu từ chính nước họ là chủ yếu. Thị trường nội địa đang bị cạnh tranh bởi các nhà bán lẻ trong khu vực; tính liên kết của các doanh nghiệp Việt Nam về sản xuất, hậu cần, phân phối bán lẻ… chưa cao.

Mất cân đối thứ hai là thu chi ngân sách, với mức bội chi 3,5% GDP, trong đó chi thường xuyên vượt kế hoạch 11,6 nghìn tỷ đồng. “Sự mất cân đối này có thể giải quyết bằng việc sắp xếp lại bộ máy hành chính, tinh giản biên chế”, ông Tuấn nói.

Mất cân đối thứ 3, theo ông Tuấn, là sự thiếu hụt vốn đầu tư từ ngân sách. Đây là năm thứ 3 liên tiếp các Bộ ngành không có tiền để triển khai nhiều dự án quan trọng. Theo đại biểu Anh Tuấn, giải pháp cần thiết lúc này là phải có sự phân bổ vốn hợp lý, chuyển vốn từ dự án chậm triển khai sang dự án cần thiết; tăng cường phân cấp cho các địa phương trong thẩm quyền phê duyệt dự án đầu tư, thu hút xã hội hoá…

Tái diễn “luật khung, luật ống”

Đại biểu Bùi Văn Xuyền – Uỷ viên thường trực Uỷ ban pháp luật, lo lắng trước tình trạng “luật khung, luật ống” tái diễn, nghĩa là tồn tại các văn bản luật có nhiều điều khoản chỉ dừng lại ở những quy định mang tính nguyên tắc hoặc chung nhất, chưa đạt đến một sự điều chỉnh cụ thể; văn bản dưới luật nhiều; có dự án luật phải rút khỏi chương trình… “Tình trạng luật sau sửa luật trước, một luật sửa nhiều luật làm tính khả thi của luật không cao, dẫn đến sự không tin tưởng của  người dân vào hệ thống pháp luật”, ông Xuyền nói.

Liên quan tới việc giải quyết tồn tại trong các dự án đầu tư theo hình thức BT, BOT, đại biểu Xuyền đề nghị Chính phủ cần có giải pháp chặt chẽ, căn cơ hơn. “Nếu chỉ giảm phí, giảm thời gian thu phí dự án BOT thì mới là giải pháp trước mắt, không ổn định về lâu dài”, ông nhấn mạnh.

“Khó và dễ của ngành y tế”

Với tư cách đại biểu ngành y tế, ông Nguyễn Lân Hiếu cho rằng ngành có ba công đoạn, đầu vào là thuốc và các vật tư, thiết bị phục vụ khám chữa bệnh. Đầu ra là kết quả khám chữa bệnh mà thước đo là sự hài lòng của người dân. Khâu giữa là các nhân viên y tế. Muốn hệ thống vận hành trơn tru thì chỉ có thể tác động đến đầu vào và khâu giữa.

Đầu vào là khâu vừa dễ vừa khó. Dễ là chỉ cần áp dụng phương thức đấu thầu tập trung, áp giá thuốc bằng hoặc thấp hơn các nước có GDP tương tự Việt Nam. Nhưng khó là ảnh hưởng đến các bộ phận đang có quyền quyết định, hình thành nên mức giá “made in Việt Nam”.

“Chỉ cần cải tổ đầu vào, quỹ bảo hiểm xã hội Việt Nam sẽ tiết kiệm được một khoản lớn vì hiện nay đa số tiền quỹ giành để chi trả cho thuốc và các vật tư tiêu hao”, ông Hiếu nói. 

Đại biểu Nguyễn Lân HIếu nêu những vấn đề "khó và dễ" của ngành y tế. Ảnh: Giang Huy
Đại biểu Nguyễn Lân HIếu nêu những vấn đề “khó và dễ” của ngành y tế. Ảnh: Giang Huy

Đồng thời, theo ông, cần xem xét lại quy trình khám và cấp phát thuốc cho người sử dụng bảo hiểm y tế. Ví dụ với bệnh nhân mãn tính tăng huyết áp, đái tháo đường, không nên quy định mỗi tháng khám một lần, vì có nội dung chỉ cần khám thường quy 6 tháng một lần. Hay như có bệnh nhân mỗi tháng phải thay thuốc một lần, vì lý do lãng xẹt là đợt này bảo hiểm y tế chỉ thầu loại thuốc đó. “Cách làm này rất dễ gây bức xúc”, ông Hiếu lên tiếng.

Vị đại biểu cho rằng, khâu giữa là khó nhất vì liên quan trực tiếp đến người tạo đầu ra. Để cải thiện khâu này, cần nâng cao chất lượng nhân viên y tế, tạo điều kiện tốt về cơ sở vật chất, đảm bảo thu nhập cho bác sĩ, y tá…

“Nếu nhân viên y tế vừa làm vừa lo thiếu phương tiện thuốc men, bị chậm trả lương, bị gia đình người nhà bệnh nhân bạo hành thì không từ mẫu nào có thể yên tâm làm việc được”, đại biểu Hiếu nói.

Cùng với với đó, ông Hiếu đề nghị có kế hoạch đào tạo, nâng cao chất lượng toàn bộ đội ngũ nhân viên y tế thì mới hạn chế được các chỉ định, phương pháp điều trị lãng phí gây nguy hiểm cho người bệnh, tốn kém cho quỹ bảo hiểm.

Tại kỳ họp lần này, Quốc hội dành 2,5 ngày thảo luận về kinh tế - xã hội và ngân sách. Ảnh: Giang Huy
Tại kỳ họp lần này, Quốc hội dành 2,5 ngày thảo luận về kinh tế – xã hội và ngân sách. Ảnh: Giang Huy

Tại kỳ họp lần này, Quốc hội dành 2,5 ngày từ 31/10 đến hết sáng nay để nghị sự về nội dung trên. 80 đại biểu đăng đàn qua hai ngày làm việc, với các ý kiến trải rộng nhiều lĩnh vực, như: Tăng trưởng GDP; sự phụ thuộc của nền kinh tế vào một số doanh nghiệp đầu tư nước ngoài lớn; xuất khẩu nông sản; cơ sở hạ tầng giao thông đầu tư “chắp vá, đứt đoạn”; công tác dự báo thiên tai, buôn lậu thuốc lá…

Sáu bộ trưởng đã giải trình các vấn đề đại biểu quan tâm, gồm bộ trưởng: Kế hoạch & Đầu tư, Tài nguyên & Môi trường, Công thương, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Y tế, Tài chính.

Hiện còn 32 đại biểu đăng ký chờ phát biểu. Đoàn chủ tịch cho biết sẽ mời một Phó thủ tướng phát biểu tiếp thu các vấn đề mà đại biểu quan tâm.

“Không khí thảo luận rất sôi nổi, toàn diện và có chiều sâu”, Phó chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển nhận xét về các phiên làm việc hai ngày qua.

Báo cáo của Chính phủ gửi tới Quốc hội ở đầu kỳ họp cho thấy, tất cả 13 mục tiêu Quốc hội phê duyệt năm 2017 sẽ hoàn thành, trong đó 8 chỉ tiêu đạt và 5 vượt. Tăng trưởng GDP năm 2017 dự kiến là 6,7%, vừa khớp chỉ tiêu Quốc hội giao.

Năm 2018 Chính phủ đặt mục tiêu GDP tăng 6,5 – 6,7%; xuất khẩu 7-8%; tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội 33 – 34% GDP. Cùng với đó, tỷ lệ thất nghiệp khu vực thành thị khống chế dưới 4%, lao động qua đào tạo 58-60%; dân số tham gia bảo hiểm y tế 85,2%…

Thẩm tra báo cáo trên, Ủy ban Kinh tế yêu cầu Chính phủ đánh giá rõ hơn chất lượng các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong ngắn hạn. Cơ quan này cũng lưu ý, các chính sách đưa ra cần tránh những rủi ro phát sinh như “bong bóng” trên thị trường chứng khoán, bất động sản…

Hoài Thu – Võ Hải – Hoàng Thuỳ