Xe tăng siêu lùn mang tên lửa dẫn đường đầu tiên của Liên Xô

Object 775 là mẫu xe tăng có thiết kế độc đáo, khác xa các sản phẩm cùng thời nhưng không được Liên Xô đưa vào sản xuất hàng loạt.

Nguyên mẫu Object 775 được Nga trưng bày năm 2015. Ảnh: Vitaly Kuzmin.
Nguyên mẫu Object 775 được Nga trưng bày năm 2015. Ảnh: Vitaly Kuzmin.

Đầu thập niên 1960, khi các nước phương Tây tìm cách chế tạo những xe tăng đồ sộ với lớp giáp dày để tăng khả năng sống sót trên chiến trường, Liên Xô lại phát triển một trong những mẫu xe tăng chủ lực nhỏ nhất thế giới. Kết quả là sự ra đời của Object 775, mẫu xe tăng lùn nhất thế giới, vào năm 1964, theo RBTH.

Để khó bị đối phương bắn trúng hơn trên chiến trường, xe tăng Object 775 được thiết kế với chiều cao chỉ cao 1,74 m, thấp hơn khoảng một mét so với các xe tăng cùng thời. Tháp pháo được chế tạo hình đĩa dẹt, giúp xe khó bị đối phương phát hiện và bắn trúng, nhưng nhược điểm lớn nhất của thiết kế “xe tăng lùn” này là tổ lái bị hạn chế tầm nhìn, xe tăng cũng gặp khó khăn khi muốn vượt vật cản trên chiến trường.

Tổ lái của Object 775 chỉ gồm hai người là lái xe kiêm trưởng xe và xạ thủ tên lửa. Thiết kế của nó cũng khác với các mẫu xe tăng chủ lực truyền thống, tổ lái ngồi trong một khoang kín cố định giữa tháp pháo, khiến nó quay cùng tháp pháo khi xe tăng cơ động.

Tháp pháo Object 775 được làm từ thép đúc với chiều dày tối đa 120 mm. Vũ khí của xe gồm pháo nòng xoắn D-126 cỡ nòng 125 mm và một súng máy đồng trục PKT cỡ nòng 7,62 mm.

Pháo chính của Object 775 không sử dụng đạn pháo thông thường mà chỉ được trang bị tên lửa dẫn đường hoặc tên lửa không điều khiển. Các quả tên lửa này được lắp trong hệ thống nạp đạn tự động, giúp cắt giảm vai trò của pháo thủ và thu nhỏ kích thước khoang chiến đấu trên xe.

Object 775 có thể mang theo tối đa 72 tên lửa, gồm 24 tên lửa dẫn đường Rubin và 48 quả đạn Astra không điều khiển. Khi sử dụng tên lửa Rubin, xe tăng Object 775 có thể khai hỏa với vận tốc 4-5 phát/phút.

Lính tăng Liên Xô đứng cạnh chiếc Object 775 trong quá trình thử nghiệm. Ảnh: RBTH.
Lính tăng Liên Xô đứng cạnh chiếc Object 775 trong quá trình thử nghiệm. Ảnh: RBTH.

“Tên lửa dẫn đường Rubin có đầu đạn nổ lõm và hệ thống dẫn bắn hồng ngoại. Chúng có thể tấn công mục tiêu ở khoảng cách tới 4 km và xuyên thủng lớp giáp thép cán đồng nhất dày 250 mm”, chuyên gia quân sự Viktor Litovkin cho biết.

Trong khi đó, tên lửa không điều khiển Astra được lắp đầu nổ mảnh có bán kính sát thương hàng chục mét, được đánh giá là vũ khí rất hiệu quả để chống bộ binh, thiết giáp hạng nhẹ và thậm chí cả trực thăng bay thấp. Astra có tầm bắn lên tới 9 km, vượt xa mọi mẫu đạn pháo xe tăng thông thường.

Dù là mẫu xe tăng đầy uy lực, Object 775 có nhiều điểm yếu lớn khiến nó không được đưa vào sản xuất hàng loạt.

“Mọi loại vật cản trên chiến trường, kể cả màn khói, đều có thể vô hiệu hóa hệ thống dẫn đường của tên lửa. Điểm mạnh nhất của Object 775 lại trở thành nhược điểm lớn nhất”, Litovkin nói.

Các tên lửa Rubin và Astra có mức giá cao hơn nhiều so với đạn pháo tiêu chuẩn, khiến chi phí chế tạo mỗi chiếc Object 775 vượt xa các mẫu xe tăng cùng thời. Tầm nhìn hạn chế của kíp lái do thiết kế thấp lùn cũng khiến xe mất khả năng tấn công mục tiêu từ khoảng cách xa, khiến nó không còn lợi thế so với những xe tăng chủ lực T-64 được đưa vào biên chế năm 1964.

Quân đội Liên Xô quyết định chấm dứt dự án Object 775 và không đưa nó vào sản xuất hàng loạt. Hiện chỉ có một nguyên mẫu Object 775 được bảo quản tại bảo tàng xe tăng Kubinka, ngoại ô thủ đô Moskva của Nga.

Duy Sơn